WildC.A.T.S. de Alan Moore

Resulta arriscado aventurar que motivos levaron a Alan Moore a traballar para algunhas das cabeceiras máis coñecidas (non precisamente pola súa calidade) de Image Comics a mediados dos anos 90. Talvez o británico quería amolar ás dúas grandes compañías (lembremos que Image xurdira abandeirando os dereitos dos autores fronte aos privilexios das grandes editoriais), ou cecáis buscaba o reencontro co grande público tras uns anos dedicado a obras de vocación minoritaria (entre o cabreo con DC e a chegada a Image, Moore producira A small killing e Brought to light, e comezara From hell, Lost girls ou a finalmente inconclusa Big numbers) Se cadra foi simplemente unha cuestión de cartos. Ao final tanto ten, xa que o que permanece alén dos xuízos de intencións son as obras.

Norma recopila nun único tomo a etapa de Moore en WildC.A.T.S., a cabeceira que creara Jim Lee para xogar no nacente universo Image un papel semellante ao dos X-Men no universo Marvel. Así pareceu comprendelo o proprio Moore, que remodela o grupo segundo un patrón moi semellante ao da Segunda Xénese mutante. Se por algo destacan os quince capítulos que compoñen esta etapa é pola práctica inexistencia de calquera nodo de interese que non sexa o que deriva da literalidade dunha trama que, sendo correcta, aporta poucas sorpresas: unha utopía que resulta non ser tal, un romance que deriva en desengano, un traidor no grupo… O máis destacable sería, ao meu entender, a creación de dous personaxes dun certo carisma: a simpática Ladytron e Tao, que daría bastante máis de si nas mans de Ed Brubaker. En definitiva, o Alan Moore dos WildC.A.T.S. aspira e consigue ser convencional. A cuestión é, ¿que interese ten un Alan Moore convencional?

O recopilatorio permite ademáis achegarse á obra de artistas tan vencellados a aquela época como Travis Charest e Ryan Benjamin. Charest aparece nestes números como un ilustrador efectista, hábil no deseño de caras e corpos, pero discreto no narrativo e con eivas claras no deseño de fondos. As tintas de Kevin Knowlan ou JD melloran claramente o orixinal. Pola súa banda, Benjamin amósase como un debuxante xustamente esquecido, acreedor de todos os defectos de Charest sen ningunha das súas virtudes.

Entradas relacionadas – Alan Moore

Promethea 1

Promethea 2

Promethea 3

Promethea 4

Promethea 5

Top 10

Top 10: The Forty Niners

Watchmen

Lost girls

A cousa do pantano

O día do xuízo

Señor Jean: Un certo equilibrio

Volta ás orixes de Dupuy e Berberian neste sétimo volume (oitavo, se contamos A teoría dos solteiros que publicou Bang no seu día) de historias do Señor Jean titulado Un certo equilibrio (Norma, 2009). Abandónase o formato de historia única e adóptase unha estrutura máis lixeira, semellante á dos primeiros tomos do personaxe, con gags dunha soa páxina anque todos eles en torno a apenas un par de eixos temáticos. O cambio é, xa que logo, máis aparente que real, xa que as historias unitarias da serie eran tamén, con poucas excepcións, un catálogo lixeiramente estruturado de anécdotas sobre uns mesmos temas.

As historias deste volume xiran arredor da autocompasión de Félix, o desastroso amigo de Jean, e da desesperada busca de parella dun novo personaxe feminino. Incídese nalgúns sinais de identidade da cabeceira, coma a evolución dos personaxes (a madurez de Jean e a súa parella Cathy, en contraste coa inmadurez de Félix), ou a aproximación desenfadada a distintas situacións cotiás. Nada novo, xa que logo, senón o coñecido dominio dos autores franceses dun sentido do humor branco pero penetrante, que apela á familiaridade do lector respecto ás situacións retratadas.

É probable que a maior novidade deste tomo sexa a menos evidente. O debuxo do Señor Jean, esa perfecta amalgama incomprensiblemente executada a catro mans e sen un reparto de tarefas coñecido, ten evolucionado de xeito apenas perceptible dende que a cabeceira botou a andar a principios dos 90. Onde había un trazo fino e perfectamente acabado, fondos detallados e colorismo naif atopamos agora unha liña máis intuitiva e solta, unha deseño de páxina aberto, con fondos apenas suxeridos e unha coloración cuxa función esencial é a de integrar as planchas e dar unha imaxe de conxunto. Pérdese, se cadra, un certo preciosismo, pero o resultado é máis complexo e demostra un dominio cada vez maior por parte de Dupuy e Berberian da súa faceta de ilustradores.

Entradas relacionadas - Señor Jean

Señor Jean: Hora de facer balance

Señor Jean: A teoría dos solteiros

Señor Jean: Como quen oe chover

Berlín: cidade de pedras

Poucos eventos históricos teñen sido tan visitados pola ficción como o nazismo, tanto que cabe preguntarse se o filón estará xa esgotado (semella que non, visto que os produtos seguen a proliferar) ou se chegará a esgotarse algún día. En Berlín: cidade de pedras (Astiberri, 2005) Jason Lutes achégase ao período histórico inmediatamente anterior ao ascenso ao poder do nacionalsocialismo. Xa que logo, a súa non é unha aproximación ao nazismo como etapa histórica, senón unha análise da súa natureza coma corrente política a partires das condicións sociais que o favoreceron.

É obvio que estamos ante calquera cousa menos unha tarefa sinxela e o plantexamento de Lutes así o revela. Aspectos como a extensión do relato (do que éste é só o primeiro tomo) ou o reparto do protagonismo entre un elenco de personaxes amplio e diverso non parecen ser froito dunha elección do autor, senón as opcións únicas que posibilitan un certo rigor na súa achega. De feito, a súa narración é frontal e nada artificiosa, clásica en moitos sentidos, perfectamente sustentada na sobriedade que caracteriza ao seu estilo gráfico.

Rematado este primeiro tomo, os personaxes fican presentados e ás tramas quédalles, ou iso parece, un longo camiño por percorrer. Pero non podemos dicir que este primeiro volume sexa apenas introductorio. Ademáis de contextualización e caracterización de personaxes hai nel percorrido histórico e desenvolvemento de caracteres, un relato que bota a andar e deixa con ganas de máis.

Hard boiled

En 1990, ano en que se publica orixinalmente Hard boiled (Norma, 2008), Frank Miller era xa un dos autores estrela do mainstream norteamericano. O éxito acadado coa súa recreación do personaxe de Daredevil déralle creto abondo para que as grandes compañías non só lle permitiran acometer proxectos arriscados e de orientación adulta con personaxes da súa propiedade (Born again, Batman: The Dark Knight returns, Batman: Ano I, Elektra: Asasina), senón tamén para que estivesen dispostas a publicarlle obras máis persoais e de viabilidade comercial máis dubidosa (Ronin).

É probable que o ano 1990 veña marcado pola vontade de emancipación de Miller fronte a Marvel e DC, das que xa obtivera prácticamente todo o que poderían darlle en termos creativos. De 1990 é Elektra lives again, obra ríspeta na que Miller revisita os seus lugares comúns alonxándose do seu rexistro gáfico habitual e co consistente matiz das cores de Lynn Varley. De 1990 é tamén Give me liberty, o delirio distópico que debuxara Dave Gibbons. E de 1990 é Hard boiled, publicada, coma a anterior, nunha compañía independente tan significada como Dark Horse e na que contaría coa estimable cooperación aos lápices de Geoff Darrow.

Os anos confirman a Hard boiled coma unha obra interesante pero menor. Nela, Miller non ofrece argumento senón anécdota e, sobre todo, pulso narrativo. Prefigura, xa que logo, o que sería o seu seguinte paso como autor total, Sin City (cuxa miniserie inaugural sería publicada un ano máis tarde), sustituíndo a hiperbólica estilización dos tópicos de xénero negro por una apreciable intención satírica. O seu retrato dunha sociedade absurda, hiperviolenta e infantilizada demostra que Miller cría aínda daquela na posibilidade de contar ademáis de narrar. De feito, é Miller quen conta e Darrow, coas súas enormes viñetas e o seu obsesivo detallismo, é quen narra. O resultado é, en congruencia cos seus modestos propósitos, pura enerxía. Nin máis nin menos.

Entradas relacionadas - Frank Miller

Daredevil: Marcado pola morte - Elektra

Daredevil: Guerra de bandas

Give me liberty

Martha Washington goes to war

O veciño 1 e 2

Pepo Pérez, coñecido na blogosfera polo seu estupendo blog Con C de Arte, é tamén un excelente debuxante que ten traballado como ilustrador para varias revistas (Rock de Lux, Volumen) e publicado cómics como Sangre (precuela da miniserie Xaque Mate para a extinta liña Laberinto de Planeta) ou as dúas entregas de O veciño (Astiberri, 2004 e 2007) en colaboración con Santiago García.

O veciño supón a enésima revisión da figura do superheroe, desta volta dende unha sensibilidade de BD europea. García e Pérez penetran no hermético universo das convencións superheroicas mediante un emisario tan significado do noso mundo coma una estudante de oposicións, figura que nos resulta tan familiar coma allea aos USA, homeland dos superheroes. A interacción entre este personaxe, que noutras circunstancias sería carne de slice of life, e un superhome emprégase a modo de crossover, isto é, coma colisión entre dous universos irreconciliables con fins irónicos. O resultado é previsiblemente devaluador, é dicir, unha realidade alternativa na que os superheroes perden a carteira e os supervillanos que a atopan petan na porta no canto de tirala abaixo. Hai referencias (básicamente a Superman), homenaxes (a Kirby, o máis obvio) e apelacións aos lugares comúns dos xéneros implicados.

No segundo volume apóstase polos personaxes e as súas relacións persoais deixando atrás, en grande medida, o diálogo entre xéneros. Coa loubable pretensión de non repetírense, os autores privan aos personaxes da andamiaxe argumental que os sostivera ata ese punto. O traxecto desemboca nun twist final que non termina de funcionar e que representa o fracaso das boas intencións dos autores.

Se hai algo que permanece nos dous volumes é o estupendo labor gráfico de Pérez, magnífico narrador e posuidor dun trazo urxente e vigoroso que o vencella á mellor tradición da BD europea.

The Umbrella Academy: Apocalypse suite

The Umbrella Academy, o fugaz pastiche pop imaxinado por Gerard Way, preséntase coma unha morea de tópicos coroada por virtudes tan estimables como a inmediatez e a coherencia. Xa no primeiro capítulo do arco argumental que inaugura a serie, Apocalypse suite (Dark Horse, 2008), fican presentados os personaxes, o escenario e o ton da cabeceira. Todo cabe: superheroes, fantasía, terror, pulp, ficción científica… De aí en adiante a trama flúe a borbotóns, nun desenfadado festival de acción, imaxinación e clixés de culebrón. Se a execución e o ritmo son impecables, non é menos certo que os recursos dos que o autor bota man son o estereotipo e a renuncia a calquera orixinalidade que non sexa superficial. Cando a trama chega á súa conclusión case todas as posibilidades da serie parecen esgotadas: o irmán desaparecido apareceu; a irmá marxinada cumpriu o seu destino; as combinacións románticas ficaron reveladas; tan só permanece un misterio, a morte do irmán 00.06, o lovecraftiano Horror. Seguindo a máxima punk, The Umbrella Academy vive apresa, morre axiña e deixa un bonito cadáver. O debuxante Gabriel Bá, cruce de camiños entre Mike Mignola e a escola Cartoon Network, acompaña con eficacia. O colorista Dave Stewart tamén.

Desolation Jones: Made in England

Warren Ellis é un autor interesante pero irregular. Na súa abondosa produción atopamos obras tan salientables e influíntes coma Planetary ou o primeiro volume de The Authority xunto a traballos prescindibles coma Mek, Red ou Dark blue. É por iso que mantiña unha actitude de prudencia ao achegarme a este Desolation Jones (Norma, 2007), obra non excesivamente popular na que o británico conta co sempre excelente J.H. Williams III aos lápices. E quer por esa actitude, quer porque a obra o vale, o certo é que a miña impresión é francamente boa, sendo este Desolarion Jones un dos traballos máis interesantes que lle teño lido a Ellis.

Resulta moi evidente que este primeiro arco argumental, composto por seis capítulos, estaba destinado a presentar un elenco de personaxes e bosquexar os rasgos dun particular universo coa intención de ser continuado en entregas posteriores. É moito o que se suxire deste detective albino e enfermizo e do seu entorno e relativamente pouco o que se amosa. Porén, os personaxes teñen carisma e a trama, unha revisitación en clave futurista (un tanto freak) do xénero criminal, está ben resolta. De feito, agradécese que o británico manteña unha certa contención sen renunciar á súa querencia pola extravagancia.

O traballo gráfico de Williams é, coma sempre, magnífico. O seu estilo é algo máis suxo e escuro que en Promethea, no que supón unha deliberada adaptación ao ton da historia, pero o que en calquera caso se mantén é a súa orixinalidade na composición e a súa perfecta caracterización de personaxes. Hai prometida unha continuación que aínda non chegou e alguén (cousa rara) mercou xa os dereitos para facer unha película. ¿Chegaremos a saber máis de Desolation Jones?

Entradas relacionadas – Warren Ellis
The Authority Vol.1

Entradas relacionadas – J.H. Williams III
Promethea 1
Promethea 2
Promethea 3
Promethea 4
Promethea 5

Point blank

Semella imposible achegarse a Point blank (Norma, 2006) sen entrar en pouco favorecedoras comparacións con Sleeper. Point blank é, efectivamente, a miniserie que deu lugar a Sleeper. Dela, da súa resolución, xurde o que constituiría o leit motiv argumental de Sleeper: a complicada situación do infiltrado nunha organización criminal que fica abandonado á súa sorte. E non só iso. Co exceso de congruencia que posibilitan as lecturas a posteriori podemos entender Point blank coma un ensaio xeral, o episodio piloto onde se propoñen, sen explorarse debidamente, unha serie de posibilidades que serían desenvolvidas máis tarde, baixo outra cabeceira. Semella, xa que logo, que calquera consideración que podamos facer verbo desta obra parte da súa subordinación á serie que a sucedería. Velaí a súa febleza, mais velaí tamén o seu maior punto de interese.

É en Point blank onde Ed Brubaker comeza a experimentar coa mestura de xéneros que explotaría posteriormente con grande éxito creativo. O antiheroe do xénero negro, versión distorsionada (humana, falible, de moral máis complexa) do heroe detectivesco, válelle para humanizar á figura do superheroe. E así, Grifter, ata entón unha torpe actualización do superheroe Marvel en clave noventeira, preséntasenos como Cole Cash, sen poñer o uniforme, sen usar os seus superpoderes e coas ideas menos claras que nunca. Os tópicos superheroicos son apenas un adobío folclórico nunha ambientación inequívocamente noir, na que heroes e villanos apenas poden distinguirse. A cantina sustitúe á cova secreta; os tiros ao intercambio de raios cósmicos; mesmo aparece un amago de muller fatal. Brubaker abre e pecha unha trama de curto alcance que, porén, deixa as pezas situadas no taboleiro para a súa magnífica continuación. É inevitable, voltamos a Sleeper. Tampouco o debuxante, Colin Wilson, que cumple con discreción, está á altura da sutil xenialidade de Sean Phillips. Guionista, debuxante, personaxes, trama, solución; todo está a apenas un paso da excelencia.

Entradas relacionadas – Sleeper
Sleeper: Á súa sorte
Sleeper: Todo é mentira - Unha liña borrosa
Sleeper: O longo camiño a casa

Entradas relacionadas – Ed Brubaker

Criminal: Covarde

Criminal: Lawless

Gotham Central: Corrigan II

Gotham Central: Robin morto

Gotham Central: O alquimista

Gotham Central: Corrigan

Gotham Central: Caso sen resolver
Gotham Central: A vida está chea de decepcións

Catwoman: Final de percorrido

Catwoman: Viaxe salvaxe

Catwoman: Baixo presión

The Fall

Promethea 5

Diríase que a serie de Promethea se sostén nun pacto tácito polo cal o lector accede a se adentrar na mesta cosmovisión máxica de Alan Moore mentres este se compromete a resultar lexible. O británico vencella a maxia coa imaxinación, a creatividade e a necesidade de ficcións do ser humano e por esa vía crea un produto híbrido, que alterna capítulos de pura elucubración esotérica con tramas máis convencionais. Se isto xa determina unha maior accesibilidade desta obra fronte a O amnios natal ou Serpes e escaleiras, igualmente esotéricas pero moito máis crípticas, o aspecto gráfico incide na mesma liña. Fronte esoutras obras, ilustradas polo marabilloso pero ríspeto Eddie Campbell, Promethea conta cos lápices dun espectacular e vistoso J.H. Williams III, perfectamente complementado por Mick Gray nas tintas e Jeremy Cox nas cores, ao que se debe engadir a exhaustiva planificación do aspecto visual por parte de Moore. De feito, cada capítulo de Promethea pode interpretarse coma unha reivindicación do comic-book non coma fin en si, senón como compoñente dun tapiz máis complexo pero, iso si e contrariamente á tendencia maioritaria hoxe, dotado de pleno significado formal e material.

Se unha cosmogonía sen Apocalipse é coma un xardín sen flores, podemos dicir que neste quinto tomo (Norma, 2008) a cabeceira atopa un punto e final de indiscutible coherencia. Moore amosa de novo as costuras da narración, situando ao lector no lugar onde se contan contos, na lareira, e esvaíndo as diferencias entre este e os personaxes. Todo é relato, todos somos relato. Promethea está ateigada de verdades universais como esta, tan profundas e inmutables que ninguén pode tomalas en serio. Iso si, a quen lle guste cismar por deporte atopará nas páxinas da serie un feixe de aforismos ben tentadores.

No derradeiro capítulo, inédito no noso país ata agora, Moore e Williams levan a experimentación formal ata unha nova fronteira, a que obriga ao lector a repensar o que os autores pensaron antes e o invita a ollar as cousas cunha perspectiva diferente. Mesmo a dimensión física do tebeo se pon en cuestión, ante a necesidade de operar materialmente con el para poder contemplar completamente a obra dos creadores. A solución de Norma, que edita en tomo e non en grapa, facilítalle a tarefa a lectores coma min, demasiado pudorosos na manipulación do papel para atreverse a desmontar e remontar un cómic.

Final de traxecto para Promethea. Póñanselle as pegas que se queira: estamos ante unha pequena xoia, un pracer para os sentidos, unha celebración da imaxinación do ser humano.

Entrada relacionadas – Promethea
Promethea 1
Promethea 2
Promethea 3
Promethea 4

Entradas relacionadas – Alan Moore
Watchmen
Lost girls
Top 10
Top 10: The Forty Niners
A cousa do pantano
O día do xuízo

A educación de Hopey Glass

Non hai loita libre, nin animais prehistóricos, nin enxeñería seudo-futurista en A educación de Hopey Glass (La Cúpula, 2008). Jaime Hernández foi sustituindo vagariñamente o que as súas historias tiñan de extravagante para tinxilas dunha cotidianeidade enganosa, na que amores non correspondidos e bailarinas de strip-tease conviven con superheroínas de barrio. E no cerne desta versión calma e contida do particular universo de Hernández atopamos, máis outra vez, a Hopey e Maggie, tamén distintas, maiores, maduras, pero engaiolantes coma sempre. O xenio de Hernández é difícil de explicar máis aló dalgunhas ideas soltas: o seu inmenso talento como debuxante; a súa constante procura da orixinalidade narrativa; o seu alonxamento das formas convencionais do relato; as pingas de xenialidade coas que caracteriza aos seus personaxes; o enorme cariño e respeto con que trata ás súas heroínas, Hopey e Maggie… Coma nos trucos de maxia, o importante non son os pases máxicos, senón o abraio que deixan tras de si.

Entradas relacionadas
Locas 1
Locas 2
Locas 3